Sınırlı Yetki ile Temsilci Atanması

ANONİM VE LİMİTED ŞİRKETLERDE SINIRLI YETKİ(TTK md.367,371 ve 629) 5814

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu;

MADDE 367- (1) Yönetim kurulu esas sözleşmeye konulacak bir hükümle, düzenleyeceği bir iç yönergeye göre, yönetimi, kısmen veya tamamen bir veya birkaç yönetim kurulu üyesine veya üçüncü kişiye devretmeye yetkili kılınabilir. Bu iç yönerge şirketin yönetimini düzenler; bunun için gerekli olan görevleri, tanımlar, yerlerini gösterir, özellikle kimin kime bağlı ve bilgi sunmakla yükümlü olduğunu belirler. Yönetim kurulu, istem üzerine pay sahiplerini ve korunmaya değer menfaatlerini ikna edici bir biçimde ortaya koyan alacaklıları, bu iç yönerge hakkında, yazılı olarak bilgilendirir.

(2) Yönetim, devredilmediği takdirde, yönetim kurulunun tüm üyelerine aittir.

Madde 371- (1) Temsile yetkili olanlar şirketin amacına ve işletme konusuna giren her tür işleri ve hukuki işlemleri, şirket adına yapabilir ve bunun için şirket unvanını kullanabilirler. Kanuna ve esas sözleşmeye aykırı işlemler dolayısıyla şirketin rücû hakkı saklıdır.

(2)Temsile yetkili olanların, üçüncü kişilerle, işletme konusu dışında yaptığı işlemler de şirketi bağlar; meğerki, üçüncü kişinin, işlemin işletme konusu dışında bulunduğunu bildiği veya durumun gereğinden, bilebilecek durumda bulunduğu ispat edilsin. Şirket esas sözleşmesinin ilan edilmiş olması, bu hususun ispatı açısından, tek başına yeterli delil değildir.

(3)Temsil yetkisinin sınırlandırılması, iyiniyet sahibi üçüncü kişilere karşı hüküm ifade etmez; ancak, temsil yetkisinin sadece merkezin veya bir şubenin işlerine özgülendiğine veya birlikte kullanılmasına ilişkin tescil ve ilan edilen sınırlamalar geçerlidir.

(4)Temsile yetkili kişiler tarafından yapılan işlemin esas sözleşmeye veya genel kurul kararına aykırı olması, iyiniyet sahibi üçüncü kişilerin o işlemden dolayı şirkete başvurmalarına engel değildir.

(5)Temsile veya yönetime yetkili olanların, görevlerini yaptıkları sırada işledikleri haksız fiillerden şirket sorumludur. Şirketin rücû hakkı saklıdır.

(6)Sözleşmenin yapılması sırasında, şirket tek pay sahibi tarafından ister temsil edilsin ister edilmesin, tek pay sahipli anonim şirketlerde, bu pay sahibi ile şirket arasındaki sözleşmenin geçerli olması sözleşmenin yazılı şekilde yapılmasına bağlıdır. Bu şart piyasa şartlarına göre günlük, önemsiz ve sıradan işlemlere ilişkin sözleşmelerde uygulanmaz.

(7) Yönetim kurulu, yukarıda belirtilen temsilciler dışında, temsile yetkili olmayan yönetim kurulu üyelerini veya şirkete hizmet akdi ile bağlı olanları sınırlı yetkiye sahip ticari vekil veya diğer tacir yardımcıları olarak atayabilir. Bu şekilde atanacak olanların görev ve yetkileri, 367 nci maddeye göre hazırlanacak iç yönergede açıkça belirlenir. Bu durumda iç yönergenin tescil ve ilanı zorunludur. İç yönerge ile ticari vekil ve diğer tacir yardımcıları atanamaz. Bu fıkra uyarınca yetkilendirilen ticari vekil veya diğer tacir yardımcıları da ticaret siciline tescil ve ilan edilir. Bu kişilerin, şirkete ve üçüncü kişilere verecekleri her tür zarardan dolayı yönetim kurulu müteselsilen sorumludur

Madde 629-(1) Müdürlerin temsil yetkilerinin kapsamına, yetkinin sınırlandırılmasına, imzaya yetkili olanların belirlenmesine, imza şekli ile bunların tescil ve ilanına bu Kanunun anonim şirketlere ilişkin ilgili hükümleri kıyas yolu ile uygulanır.

(2)Sözleşmenin yapılması sırasında şirket tek ortak tarafından ister temsil edilsin ister edilmesin, tek ortaklı limited şirketlerde, bu ortak ile şirket arasında yapılan sözleşmenin geçerli olması, sözleşmenin yazılı şekilde yapılmasına bağlıdır. Bu zorunluluk, piyasa şartlarına göre günlük, önemsiz ve sıradan işlemlere ilişkin sözleşmelere uygulanmaz.

(3) Müdürler tarafından şirkete hizmet akdi ile bağlı olanların sınırlı yetkiye sahip ticari vekil veya diğer tacir yardımcıları olarak atanması hususunda 367 nci madde ile 371 inci maddenin yedinci fıkrası kıyasen limited şirketlere de uygulanır.

 

ANONİM ŞİRKET YÖNETİM/TEMSİL/YETKİ DEVRİ

1. Anonim şirket yönetim kurulu tarafından yönetilir ve temsil olunur.

2. Yönetim kurulu genel kurul tarafından seçilir.

3. Yönetim kurulu her yıl üyeleri arasından bir başkan ve bulunmadığı zamanlarda ona vekalet etmek üzere, en az bir başkan vekili seçer.

4. 6102 Sayılı TTK 367 nci maddeye göre yönetim kurulu, esas sözleşmeye konulacak bir hüküm ile ve hazırlayacağı iç yönerge ile yönetimi kısmen veya tamamen bir veya birkaç yönetim kurulu üyesine veya üçüncü kişiye devretmeye yetkili kılınabilir ve bu iç yönerge şirket yönetimini düzenler. Yönetim, devredilmediği tekdirde yönetim kurulunun tüm üyelerine aittir.

5. Yönetim kurulu, ticari mümessil ve ticari vekiller atayabilir.

6. Esas sözleşmede aksi öngörülmemiş veya yönetim kurulu tek kişiden oluşmuyorsa temsil yetkisi çift imza ile kullanılmak üzere yönetim kuruluna aittir. Yönetim kurulu, temsil yetkisini bir veya daha fazla murahhas üyeye veya müdür olarak üçüncü kişilere devredebilir. En az bir yönetim kurulu üyesinin temsil yetkisini haiz olması şarttır. Şirketin temsil ve ilzam şeklini esas sözleşme hükümlerine göre yönetim kurulu belirler.

7. Temsil yetkisinin sadece merkezin veya bir şubenin işlerine özgülendiğine veya birlikte kullanılmasına ilişkin tescil ve ilan edilen sınırlamalar geçerlidir.

8. TTK MADDE 371- (7) Yönetim kurulu, yukarıda belirtilen temsilciler dışında, temsile yetkili olmayan yönetim kurulu üyelerini veya şirkete hizmet akdi ile bağlı olanları sınırlı yetkiye sahip ticari vekil veya diğer tacir yardımcıları olarak atayabilir. Bu şekilde atanacak olanların görev ve yetkileri, 367 nci maddeye göre hazırlanacak iç yönergede açıkça belirlenir. Bu durumda iç yönergenin tescil ve ilanı zorunludur. İç yönerge ile ticari vekil ve diğer tacir yardımcıları atanamaz. Bu fıkra uyarınca yetkilendirilen ticari vekil veya diğer tacir yardımcıları da ticaret siciline tescil ve ilan edilir. Bu kişilerin, şirkete ve üçüncü kişilere verecekleri her tür zarardan dolayı yönetim kurulu müteselsilen sorumludur.
LİMİTED ŞİRKET YÖNETİM/TEMSİL/YETKİ DEVRİ

1. TTK Madde 629/1’e göre “Müdürlerin temsil yetkilerinin kapsamına, yetkinin sınırlandırılmasına, imzaya yetkili olanların belirlenmesine, imza şekli ile bunların tescil ve ilanına bu Kanunun anonim şirketlere ilişkin ilgili hükümleri kıyas yolu ile uygulanır.”

2. Müdürlerin atanmaları ve görevden alınmaları genel kurulun devredilmez yetkilerindendir.

3. Şirketin yönetimi ve temsili şirket sözleşmesi ile düzenlenir.

4. Şirketin sözleşmesi ile yönetimi ve temsili, müdür sıfatını taşıyan bir veya birden fazla ortağa veya tüm ortaklara ya da üçüncü kişilere verilebilir.

5. En azından bir ortağın, şirket yönetim hakkının ve temsil yetkisinin bulunması gerekir.

6. Şirket sözleşmesinde başka şekilde düzenlenmediği takdirde, ticari mümessiller ve ticari vekiller ancak genel kurul kararı ile atanabilir, yetkileri genel kurul tarafından sınırlandırılabilir.

7. Müdürler tarafından şirkete hizmet akdi ile bağlı olanların sınırlı yetkiye sahip ticari vekil veya diğer tacir yardımcıları olarak atanması hususunda 367 nci madde ile 371 inci maddenin yedinci fıkrası kıyasen limited şirketlere de uygulanır.

Sınırlı yetki ile ilgili işlemlerde dikkat edilmesi gereken konular:

1. 6102 Sayılı TTK’nın 371’inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında yetkilendirilen temsilciler dışında, temsile yetkili olmayan yönetim kurulu üyeleri ile şirkete hizmet akdi ile bağlı olanların, üçüncü kişilerle şirket veya şubesi adına sınırlı yetkiyle işlem tesis etme hususunda görevlendirilmesinin tescil edilebilmesi, ancak Kanun’un 367’nci maddesinde öngörülen iç yönergede bunların görev ve yetkilerinin belirlenmesi şartına bağlı bulunmaktadır. Üçüncü fıkra kapsamında yetkilendirilen temsilciler için iç yönerge hazırlanması veya iç yönergeye bu hususta hüküm konulması şartı aranmaz.

2. Şirketin;

Yönetim yetkisi devrinde, şirket sözleşmesi/esas sözleşmenin ilgili maddesinin tadil edilmesi (limited şirketlerde, şirket sözleşmesinde yönetimin devrine ilişkin aksine bir düzenlemenin bulunması veya devrin engellenmiş olması halinde şirketin idaresi maddesi/anonim şirketlerde ise yönetim kurulu ve süresi maddesi)(yönetim yetkisi devrinde hazırlanacak iç yönerge tescile tabi değildir)

Temsil yetkisinin devrinde,şirket sözleşmesi/esas sözleşmenin ilgili maddesinintadil edilmemesi,(temsil yetkisi devri ile ilgili hazırlanacak iç yönerge tescile tabidir)

Yönetim ve temsil yetkisinin her ikisinin aynı anda devri halinde ise şirket sözleşmesi/esas sözleşmenin ilgili maddesinin(limited şirketlerde,şirket sözleşmesinde yönetimin devrine ilişkin aksine bir düzenlemenin bulunması veya devrin engellenmiş olması halinde şirketin idaresi maddesi/anonim şirketlerde ise yönetim kurulu ve süresi maddesi)tadil edilmesi(yönetim ve temsil yetkisi devri ile ilgili hazırlanacak iç yönerge tescile tabidir) gerekmektedir.

Yukarıda belirtildiği üzere anonim/limited şirketlerde anılan iç yönergenin hazırlanması şirket sözleşmesinde/ esas sözleşmesinde değişikliği gerektiriyor ise, öncelikle şirket sözleşmesi/esas sözleşmesine hüküm konulması gerekmektedir. Şirket sözleşme/esas sözleşme değişikliklerine ilişkin genel kurul kararının tescil işlemleri iç yönergenin tescilinden önceki bir tarihte yapılabileceği gibi, iç yönergenin tescili ile birlikte Kanun ve Ticaret Sicili Yönetmeliği düzenlemelerine uygun olarak sırasıyla şirket sözleşme/esas sözleşme değişikliğinin ve ardından iç yönergenin tescili şeklinde eş zamanlı olarak da yapılabilir.

3. Temsil yetkisinin devri ile ilgili hazırlanacak iç yönergenin, anonim şirketlerde yönetim kurulu, limited şirketlerde ise müdürler tarafından hazırlanması ve yapılacak tescil taleplerinde iç yönergenin kabulüne ilişkin yönetim kurulu kararı, limited şirketlerde ise müdürler kurulu kararı alınması gerekir.Şirketin yönetim organlarınca hazırlanan iç yönergenin bütün sayfalarının şirket yönetim organlarınca imzalanması zorunlu olup, ayrıca noter onayı aranmaz.

4. Sınırlı yetki verilen kişilerin seçilmesi ve iç yönergeye atıf yapılarak seçilen kişilere sınırlı yetki verilmesi ile ilgili yönetim kurulu kararı/müdürler kurulu kararı alınır.

5. Anonim şirketler bakımından; Kanun’un 362 ’nci maddesinde yönetim kurulu üyeleri için öngörülen en çok üç yıl görev yapma kuralı, Kanun’un 371’inci maddesinin yedinci fıkrasına göre atanan, şirkete istihdam ilişkisiyle bağlı bulunan kişiler bakımından uygulanmaz. Anonim şirketlerde yönetim kurulu, limited şirketlerde müdürler bu şahısların görev süresini diledikleri gibi belirleyecekleri gibi, herhangi bir görev süresi de öngörmeyebileceklerdir. Herhangi bir görev süresi öngörülmediğinde, aksi yönde karar ibraz edilinceye kadar bunların sınırlı yetkiye sahip oldukları kabul edilir.